Hołd Trzech Króli

medrcy-swiata 660

Ewa Dereszak-Kozanecka

O Boże! Znów zapomniałam wysłać... No cóż, zbyt dużo zajęć, zbyt wielkie zamieszanie. Tak wiele osób również zapomniało wysłać świąteczne kartki. Zapomniałam. Fatalnie.

1280px-Botticelli 085A 660

No już, wymyśl sobie kolejne usprawiedliwienie. A może nawet nie trzeba? Coraz mniej dbamy o tradycję. Być może mamy trudności z nakreśleniem kilku słów serdecznego tekstu. Być może jesteśmy leniwi, być może nie szanujemy innych i samych siebie. Być może... Cóż. Kartek nie wysłałam, kartek nie dostałam. Przykrość.

Trzeba będzie w przyszłym roku się poprawić. A na razie jeszcze zdążę przynajmniej zadzwonić z życzeniami szczęścia i pomyślności w nowym roku.

Tak sobie rozmyślałam, wracając z zakupów. Właśnie spadł pierwszy śnieg, bardzo podnosząc walory krajobrazu. Miasto na moich oczach natychmiast wypiękniało. Z trudem łapałam równowagę w jesiennych, śliskich butach. Ciężkie torby obijały mi kolana. Zazwyczaj omijam skrzynki pocztowe, ale tym razem odłożyłam torby, wysupłałam z odmętów torby kluczyk i znalazłam list. Bezpieczny, niepolecony. Co za ulga. Ładny znaczek z uśmiechniętym psem na tle ośnieżonego lasu. Czuję jak ciepło rozlewa mi się naokoło serca, rozrywam kopertę i już się uśmiecham.

Adoration of the Magi WGA Weyden 660

A w środku kartka! Prawdziwie świąteczna. Oczywiście z obrazkiem – w śnieżnym polu, pod złotą kometą drewniana szopa. W szopie Maryja z dzieciątkiem, Święty Józef z dłonią na głowie słodkiej owieczki, a przed szopką Trzej Królowie. Jeden klęczy, drugi nachyla się ku światłu bijącemu od dzieciątka, a trzeci oniemiał... A wszystko w kolorach jak z tęczy i obficie zasypane brokatem. Śliczna ta kartka. Taka wszechobecna.

I życzenia „Wszystkiego najlepszego z okazji świąt Narodzenia Pańskiego, Nowego Roku i Trzech Króli”.

No tak – myślę, obracając cudo w rękach. Ta kartka nadal jest aktualna. Wcale się nie spóźniła. Zamyśliłam się... a może jest gdzieś tradycja wysyłania kartek z okazji święta Trzech Króli? Jeszcze bym zdążyła...

800px-Anbetung der Könige Bruegel 1564 660

Zachęcona kartką, w ciepłych czeluściach pokoju otwieram kolejne albumy... Już mnie nie ma. Przepadłam. Nie ma dnia, kłopotów i zmartwień... Nad głowę nadciąga rozgwieżdżona granatowa noc. Słyszę oddech i parskanie zwierząt. Podnoszę wzrok na królewski orszak, godnie, powoli i uparcie podążający do stajenki… Oto monarchowie w przepięknych szatach, w koronach skrzących się klejnotami jak ciemne niebo skrzy się blaskiem gwiazd. Zmierzają do stajenki powitać dzieciątko i złożyć mu hołd.

Przesypuje się piasek pustyni, skrzypi pod kopytem śnieg... Miejsce na złożenie hołdu jest wszędzie i w każdym z nas.

Ileż jest tych obrazów, ile tych pięknie odmalowanych scen! Jest w czym przebierać.

Widać temat bardzo malarski i piękny, i wielce symboliczny, a i tajemnicę przemijania w sobie zawiera.

Proszę wybaczyć mój subiektywny wybór. To tylko propozycja.

Peter Paul Rubens - The Adoration of the Magi - WGA20244 660

Na pierwszy ogień przepyszny, bogaty, gwarny, bajecznie kolorowy, a jednak dostojny Hołd Trzech Króli pędzla Petera Paula Rubensa z 1624 roku. Ileż na tym obrazie się dzieje – niech Państwo zobaczą sami. Wraz z mędrcami hołd dzieciątku składają żołnierze, służba, ciekawscy gapie, w stajence aż wrze od ludzi i kolorów. Każdy chce choć zerknąć ciekawy dzieciątka. A tłok największy pod przepyszną koryncką kolumną. Królewska kolumna w stajence? Jest tu jak najbardziej na miejscu... A dla przeciwwagi blasku klejnotów w prawym górnym rogu pomiędzy starymi belkami pająk rozsnuł sieć...

A może wybrać Pokłon Trzech Króli pędzla barokowego polskiego artysty Szymona Czechowicza? (ur. przed 22 lipca 1689 w Krakowie, zm. 21 lipca 1775 w Warszawie). Proszę popatrzeć na obraz – jaki piękny wieczór. Ciemnobłękitne niebo z tajemniczą, mrugającą świetlistym lazurem gwiazdą otacza ciepłą ciszą ubogą stajenkę. Przez wyłamane deseczki dachu widać kłęby szarych chmur. Dach stajenki oparto na ruinach antycznej kamiennej kolumny. I tutaj starożytny majestat użycza powagi całej scenie. Jest ciepło. Spokojna młoda matka przytrzymuje boskie dzieciątko.

Czechowicz-Pokłon Trzech Króli 660

A przed nimi trzej królowie. Zgodnie z tradycją malarz utrwalił w pokłonie króla starego, króla młodego oraz czarnoskórego władcę. Naokoło trwa dostojna cisza. Wydaje się, że słychać cykady. Nad całością unosi się nastrój tajemnicy...

Ta sama scena, ten sam okres, a jak różne obrazy.

A może tak? Symbolicznie i nowocześnie. Przełamując utarte schematy. Może tak jak hołd Trzech Króli chciał widzieć Kazimierz Sichulski? Tryptyk z roku 1913. Madonna jest w stroju ludowym. Postaci z lewej części tryptyku to personifikacje Polski i Litwy, w części prawej przedstawiona została Ruś. Tryptyk pulsuje dynamizmem i przyciąga rozbudowaną formą i ornamentem. A nad wszystkim czuwa rozgwieżdżona noc.

madonna2 660

Tak myślę, że w tym ujęciu sacrum przesunęło się na drugi plan...

Tyle pięknych obrazów. Jest w czym wybierać. Więc może czas znowu wysłać kartkę?

W końcu to okazja żeby innym dobrze życzyć i podzielić się mitycznym okruchem piękna!

Do kartki załączam kilka innych obrazów… Może coś się Państwu spodoba?

Ewa Dereszak-Kozanecka
psychiatra

Leonardo da Vinci - Adorazione dei Magi - Google Art Project 660

Zamykając pobieżne uwagi na temat dobrego zwyczaju przesyłania kart świątecznych, pragnę poinformować Szanownych Państwa, że w minionym roku w krakowskiej filharmonii odbył się pierwszy Maltański Koncert Kolęd i Pastorałek z udziałem prześwietnych artystów: Grażyny Brodzińskiej (sopran), Miłosza Gałaja (baryton), artystów ach jakże pięknie młodej(!) Filharmonii Krakowskiej i chóru. Dochód z koncertu przeznaczono na organizację obozu integracyjnego dla osób niepełnosprawnych. Kawalerowie Maltańscy mają nadzieję, że koncert stanie się coroczną tradycją, dziękują i zapraszają za rok.

 

Źródła ilustracji:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Pok%C5%82on_Trzech_Kr%C3%B3li_%28obraz_Sandra_Botticellego%29

http://pl.wikipedia.org/wiki/Pok%C5%82on_Trzech_Kr%C3%B3li_%28obraz_Rubensa_z_1624%29#mediaviewer/File:Peter_Paul_Rubens_-_The_Adoration_of_the_Magi_-_WGA20244.jpg

http://pl.wikipedia.org/wiki/Szymon_Czechowicz#mediaviewer/File:Czechowicz-Pok%C5%82on_Trzech_Kr%C3%B3li.jpg

http://www.muzeumsecesji.pl/galeria_pliki/sichulski/sichulski2.html

http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Adoration_of_the_Magi_WGA_Weyden.jpg

http://pl.wikipedia.org/wiki/Pok%C5%82on_Trzech_Kr%C3%B3li_%28obraz_Bruegla%29#mediaviewer/File:Anbetung_der_K%C3%B6nige_%28Bruegel,_1564%29.jpg

http://en.wikipedia.org/wiki/Adoration_of_the_Magi_%28Leonardo%29