Artykuły poglądowe

Korzystanie ze słońca i wody podczas wakacji

Sopot 2013 1DSC02433 660

Jest środek lata i wszyscy rodzice wraz z dziećmi przemierzają wakacyjne szlaki. Poza wypoczynkiem nie mniej ważne jest bezpieczeństwo osób korzystających z wakacyjnych rozrywek, w szczególności z wody i słońca. Na stronie internetowej American Academy of Peditarics 3 maja 2016 r. opublikowano praktyczne wskazówki nt. bezpiecznego plażowania i kąpieli.

Czytaj więcej: Korzystanie ze słońca i wody podczas wakacji

Przeszczep rogówki

Co robić, jeśli już nic nie da się zrobić?

Alicja Barwicka

przekrojgalkiocznej400Wszyscy znamy sytuacje, kiedy medyczne rozpoznanie nie budzi wątpliwości i wiemy, jaki rodzaj terapii powinien być zastosowany, a mimo to podejmowane leczenie nie tylko nie przynosi poprawy, ale jest coraz gorzej. Męczy się pacjent, męczy się lekarz. Próbujemy sobie poradzić, robimy dodatkowe badania, prosimy o pomoc konsultantów, zmieniamy leki, szukamy ratunku w fachowej literaturze, tymczasem coraz trudniej opanować objawy kliniczne i frustrację pacjenta. Bywa, że ostatecznie trzeba się poddać, mając pokorę wobec świadomości, jak ciągle niewiele wiemy o diagnostyce i leczeniu. Na szczęście są też sytuacje, gdzie pozostaje jeszcze ostatnia deska ratunku, po którą z różnych przyczyn staraliśmy się (do czasu) nie sięgać. Dotyczy to między innymi sposobu leczenia niektórych schorzeń rogówki, a ostatnią deską ratunku pozostaje jej przeszczep.

Czytaj więcej: Przeszczep rogówki

Orbitopatia tarczycowa

Choroba różnych lokalizacji

Alicja Barwicka

Wśród schorzeń o podłożu autoimmunologicznym, w których manifestowane są zmiany w narządzie wzroku, choroba Gravesa-Basedowa zajmuje szczególne miejsce. Mowa tu o zespole objawów ze strony oczu wywołanych przez przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tkanek miękkich oczodołu. O wystąpieniu i rozwoju choroby decydują czynniki genetyczne, endogenne i środowiskowe.

Co prawda etiologia zmian ocznych w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa nie jest do końca poznana, ale zdecydowanie podkreśla się jej autoimmunologiczny charakter. W piśmiennictwie funkcjonuje wiele równoważnych określeń dla patologii ocznej (np. orbitopatia lub oftalmopatia tarczycowa, oftalmopatia Gravesa, oftalmopatia naciekowo-obrzękowa, wytrzeszcz endokrynny), ale dotyczą one zawsze wytrzeszczu gałek ocznych, retrakcji powiek, bólu gałek ocznych, zwłaszcza przy poruszaniu, często dwojenia, światłowstrętu, przekrwienia i obrzęku spojówek oraz brzegów powiek. W ciężkich postaciach oftalomapatii (występuje u około 5% pacjentów) zagrażających utratą widzenia dołączają się zmiany w rogówce lub neuropatia nerwu wzrokowego.

Czytaj więcej: Orbitopatia tarczycowa

Nowy czynnik ryzyka udaru mózgu

Nadużywanie alkoholu w wieku średnim jest czynnikiem ryzyka udaru o większym negatywnym oddziaływaniu niż dotychczas znane czynniki ryzyka schorzeń sercowo-naczyniowych, takie jak nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca.

Na podstawie analizy ponad 11 tysięcy szwedzkich pacjentów ustalono, że nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko udaru o 34%.

Czytaj więcej: Nowy czynnik ryzyka udaru mózgu

Leczenie nadciśnienia w ciąży

Na łamach „New England Journal of Medicine” 29 stycznia 2015 ukazało się doniesienie Laury A. Magee i wsp. Less-tight versus tight control of hypertension in pregnancy podsumowujące wyniki badania klinicznego The CHIPS Trial (Control of Hypertension In Pregnancy Study). Szczegółowy protokół badania jest dostępny pod adresem https://clinicaltrials.gov/show/NCT01192412.

Czytaj więcej: Leczenie nadciśnienia w ciąży

Transplantacja i komunikacja

xDSCN9409 kopia300

Problemy pacjentów transplantologicznych

Marta Florea

Piąte doroczne warsztaty dla dziennikarzy poświęcone tematyce transplantacji i donacji organów odbyły się w listopadzie 2014 r. w Brukseli. Zostały zorganizowane przez Komisję Europejską, a dokładniej – przez Generalną Dyrekcję ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności. Uczestników warsztatów zapoznano z najnowszymi informacjami dotyczącymi transplantacji w poszczególnych krajach członkowskich Unii Europejskiej i w wybranych krajach spoza unii.

Czytaj więcej: Transplantacja i komunikacja

Zielona karta

ZFK rys 6 kopia 660

Zielono mam w głowie i fiołki w niej kwitną,
Na klombach mych myśli sadzone za młodu,
Pod słońcem, co dało mi duszę błękitną
I które mi świeci bez trosk i zachodu.
   Obnoszę po ludziach mój śmiech i bukiety
   Rozdaję wokoło i jestem radosną
   Wichurą zachwytu i szczęścia poety,
   Co zamiast człowiekiem, powinien być wiosną.
(Kazimierz Wierzyński)

Zielonego na białe przefarbowywanie

Marzena Więckowska

Śledząc od kilku miesięcy doniesienia medialne o kolejnych pomysłach na reformowanie systemu ochrony zdrowia nie mogę oprzeć się wrażeniu, że autorom rewolucyjnych zmian, jakie czekają podstawową opiekę zdrowotną w 2015 roku, przyświecały słowa wiersza poety skamandryty Kazimierza Wierzyńskiego.

Czytaj więcej: Zielona karta

Poród po przeszczepie macicy

Gray1170 660

Marta Florea

W czasopiśmie „Lancet” z października 2014 opublikowano artykuł opisujący po raz pierwszy w literaturze medycznej poród u kobiety po przeszczepie macicy.

Macicę przeszczepiono w 2013 roku 35-letniej kobiecie z zespołem Rokitańskiego (w literaturze polskiej opisywanego również jako zespół Mayera, Rokitansky’ego, Kustera i Hausera). Zespół ten charakteryzuje się prawidłowym kariotypem 46 XY przy jednoczesnym wrodzonym braku macicy, pochwy oraz jajowodów. Jajniki są prawidłowe. Częstość występowania tego zespołu wynosi ok 1:4500 urodzonych dziewczynek. Jego podłoże jest najprawdopodobniej genetyczne.

Czytaj więcej: Poród po przeszczepie macicy

Transplantacja i komunikacja

Trudna sztuka rozmowy

Krystyna Knypl

Kolejna dyskusja nad pobieraniem narządów od zmarłego dawcy, która przetoczyła się przez polskie media w połowie lipca 2014 roku, pokazała, że objaśnienie istoty śmierci mózgu jest bardzo trudne. Niełatwo zaakceptować śmierć bliskiej osoby. Pierwszym naturalnym odruchem jest odrzucenie wszystkich niepomyślnych informacji. Eksperci medyczni, kierując się wiedzą i przepisami, w rozmowach z rodzinami potencjalnych dawców narządów do transplantacji używają zbyt specjalistycznych określeń, które są niezrozumiałe dla przeciętnego człowieka.

Czytaj więcej: Transplantacja i komunikacja

Piszmy nazwy międzynarodowe leków na receptach!

Wyklęty powstań, ludu ziemi!

Marzena Więckowska = @Famedyk

Z rozrzewnieniem wracam pamięcią do czasów sprzed dwudziestu kilku lat, czyli do początków mojej pracy, kiedy to recepta lekarska była pisemnym poleceniem lekarza dla farmaceuty dotyczącym leków, które mają być użyte w leczeniu. W tym czasie kolejne ekipy urzędników, zasiadające w przestronnych gabinetach gmachu Ministerstwa Zdrowia, zdołały tak dalece skomplikować przepisy dotyczące wystawiania recept przez lekarzy, że obecnie czynność ta przypomina raczej akrobacje niezbyt wprawnego linoskoczka nad przepaścią i to z zawiązanymi oczami.

Czytaj więcej: Piszmy nazwy międzynarodowe leków na receptach!

Podsumowanie osiągnięć

Dzień Transplantacji w Polsce

Krystyna Knypl

26 stycznia obchodzony jest w naszym kraju Dzień Transplantacji. Data ta została wybrana dla upamiętnienia pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce, który przeprowadzono 26 stycznia 1966 roku. Był to 621 zabieg tego rodzaju na świecie. Po raz pierwszy Dzień Transplantacji obchodzono w Polsce w 2005 roku.

Dr Danuta Stryjecka-Rowińska, która była jednym z lekarzy zaangażowanych w prace nad pierwszym przeszczepem nerki w naszym kraju, wspomina, że zespół ponad 20 specjalistów chirurgii, nefrologii i immunologii przygotowywał się do tego wydarzenia przez kilka lat. Szkolono się intensywnie w kraju i za granicą w tej jeszcze na owe czasy młodej specjalności, jaką była transplantologia. W dniu operacji wszyscy lekarze zaangażowani w pierwszy przeszczep nerki nie spali przez ponad dobę – wspomina.

Czytaj więcej: Podsumowanie osiągnięć

Transplantacja i komunikacja

Pozytywny przekaz w mediach czyni wiele dobrego

Krystyna Knypl

DSC06697transplantacja1mini

W świecie mediów mówi się, że dobra wiadomość to żadna wiadomość. Przyjmując taki punkt widzenia, należałoby uznać Polskę za znakomite miejsce do uprawiania dziennikarstwa, zważywszy na ilość sensacyjnych informacji o naszym systemie ochrony zdrowia.

W pierwszych dniach listopada 2013 roku polska transplantologia po raz kolejny objęła rolę dyżurnej negatywnej bohaterki w mediach. Takie zdarzenia nie są tylko i wyłącznie naszą lokalną specjalnością. Transplantologia działa na granicy życia i śmierci i z tego choćby powodu jest medialną dziedziną. Jeżeli dodamy do tego żądnego sławy i sensacji dziennikarza, pacjenta lub lekarza, uzyskamy przepis na spadek liczby przeszczepianych narządów w dowolnym kraju.

Czytaj więcej: Transplantacja i komunikacja

Poczciwa babcia recepta ma się dobrze!

Rozszyfruj receptę

Marzena Więckowska

Rzecz dotyczy osobliwego znaleziska spoczywającego dotychczas spokojnie w najstarszych zakamarkach Internetowego Systemu Aktów Prawnych. Jest nim pierwsza regulacja prawna dotycząca recept lekarskich, utworzona przez władzę Polski Ludowej w 1951 roku w postaci „Zarządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wystawiania recept przez lekarzy”. Datę tę należałoby uznać za początek końca recepty, która w pierwotnej wersji była jedynie pisemnym poleceniem lekarza dla farmaceuty dotyczącym leków, jakie mają zostać użyte w leczeniu pacjenta. Jednakże dla dzisiejszego lekarza treść tego aktu prawnego sprzed ponad 60 lat nasuwa skojarzenie z idylliczną sielanką pióra Jana Kochanowskiego. Miłe złego początki…

Cóż zatem i w jaki sposób postanowiła prawnie uregulować władza ludowa w Polsce?

Czytaj więcej: Poczciwa babcia recepta ma się dobrze!