Podsumowanie osiągnięć

Dzień Transplantacji w Polsce

Krystyna Knypl

26 stycznia obchodzony jest w naszym kraju Dzień Transplantacji. Data ta została wybrana dla upamiętnienia pierwszego udanego przeszczepu nerki w Polsce, który przeprowadzono 26 stycznia 1966 roku. Był to 621 zabieg tego rodzaju na świecie. Po raz pierwszy Dzień Transplantacji obchodzono w Polsce w 2005 roku.

Dr Danuta Stryjecka-Rowińska, która była jednym z lekarzy zaangażowanych w prace nad pierwszym przeszczepem nerki w naszym kraju, wspomina, że zespół ponad 20 specjalistów chirurgii, nefrologii i immunologii przygotowywał się do tego wydarzenia przez kilka lat. Szkolono się intensywnie w kraju i za granicą w tej jeszcze na owe czasy młodej specjalności, jaką była transplantologia. W dniu operacji wszyscy lekarze zaangażowani w pierwszy przeszczep nerki nie spali przez ponad dobę – wspomina.

image1128Ponieważ rocznice sprzyjają podsumowaniom, spójrzmy na statystyki roku 2013. Jak możemy przeczytać na stronach Poltransplantu (http://www.poltransplant.org.pl/statystyka_2013.html) w ubiegłym roku przeszczepiono łącznie 1536 narządów. Najwięcej przeszczepiono nerek – 1076. W 37 przypadkach przeszczepiono jednocześnie nerkę i trzustkę. Przeszczep wątroby wykonano u 318 pacjentów. Serce przeszczepiono u 86 osób, a płuco u 19 osób. Dla porównania – w roku 2012 wykonano 1546 przeszczepów od zmarłych dawców, a w roku 2011 – 1413.

Na zbliżonym poziomie utrzymują się przeszczepy od żywych dawców. W 2013 roku przeszczepiono 57 nerek od żywych dawców, a w roku 2012 było ich 51. W 2013 roku przeszczepiono także od żywych dawców 18 fragmentów wątroby, gdy w roku 2012 takich zabiegów było 14.

Wykonano ponadto 659 zabiegów przeszczepienia u pacjentów hematologicznych. Przeszczep komórek krwiotwórczych krwi obwodowej wykonano 530 razy, przeszczep szpiku 100 razy, leczenie limfocytami dawcy 29 razy.

Na Krajowej Liście Oczekujących na Przeszczepienie w roku 2013 było zarejestrowanych 1478 osób, w roku 2012 – 2369 osób, a w roku 2011 – 1939 osób.

Z problemem niewystarczającej liczby dawców borykają się wszystkie kraje. Zagadnienie to w skali globalnej było dyskutowane podczas 12th Congress of International Society for Organ Donation and Procurement w Sydney. Profesor Jeremy R. Chapman, przewodniczący kongresu, w rozmowie z „Gazetą dla Lekarzy” powiedział między innymi: W większości krajów problemem jest niewystarczająca liczba dawców narządów. W jednych krajach jest to problem mniejszy, w innych większy, ale istnieje we wszystkich społeczeństwach. http://gazeta-dla-lekarzy.com/index.php/nowosci/8-artykuly-gdl/63-korespondencja-wlasna-z-australii

Polscy lekarze przedstawili w Sydney wyniki bardzo ważnego badania wieloośrodkowego „Final report of the Polish multicentre study for evaluation of computed tomographic angiography in the diagnosis of brain death” (szczegółowe omówienie tego badania zamieściliśmy w „Gazecie dla Lekarzy”, http://gazeta-dla-lekarzy.com/images/gdl_2013/GdL_11_2013.pdf, s. 6-7).

Wykonywano trzy różne badania oceniające krążenia mózgowe: angio TK głowy, perfuzyjną tomografię komputerową oraz klasyczną angiografię mózgową. Jako kryterium ustania krążenia mózgowego przyjęto brak zakontrastowania w segmencie M4 tętnicy środkowej mózgu (M4MCA) oraz w żyłach głębokich mózgu, zgodnie z kryteriami Francuskiego Towarzystwa Neuroradiologii.

Badanie podsumowuje doświadczenia 7 polskich ośrodków, które przeprowadziły badania u 82 pacjentów spełniających kryteria śmierci mózgowej.

Krystyna Knypl
internista

23.01.2014

Źródło ilustracji: http://www.bartleby.com/107/Images/large/image1128.gif