Artykuły poglądowe

Była sobie książeczka zdrowia dziecka…

Krystyna Knypl

Przeglądam książeczkę zdrowia dziecka AD 2015 otrzymaną przez rodziców przy wypisie dziecka urodzonego w referencyjnym centrum klinicznym w Warszawie. Dokument upstrzony reklamami wygląda na sprytne przedsięwzięcie biznesowe grupy około 20 producentów działających na rynku niemowlaków. Niby to merytorycznego parasola w formie krótkich listów do rodziców użyczają temu pomysłowi dwie organizacje pielęgniarskie.

Czytaj więcej: Była sobie książeczka zdrowia dziecka…

Układ oddechowy u dzieci z atrezją przełyku

Krystyna Knypl

Problemy zdrowotne u dzieci urodzonych z atrezją przełyku zwykle dotyczą przewodu pokarmowego i dróg oddechowych. Największe nasilenie ma miejsce zwykle w ciągu pierwszych dwóch lat życia dziecka. Problemy związane z drogami oddechowymi są konsekwencją tracheomalacji, przetoki tchawiczo-oskrzelowej, problemów z połykaniem i krztuszeniem się oraz niejednokrotnie licznych pobytów dziecka w szpitalu.

Czytaj więcej: Układ oddechowy u dzieci z atrezją przełyku

Wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie człowieka

zangdl 9 2016400

Krystyna Knypl

Stan czystości powietrza jest ważnym czynnikiem wpływającym na zdrowie człowieka, często jednak przez lekarzy nieuświadamianym i pomijanym. Jeżeli nie mamy do czynienia z katastrofą ekologiczną na miarę katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu, na ogół nie zwracamy na ten czynnik większej uwagi w codziennej praktyce lekarskiej.

Czytaj więcej: Wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie człowieka

Szczepić się!

Jak to łatwo powiedzieć

Krystyna Knypl

Wraz z nadejściem sezonu jesiennego powraca na salony nie tylko wirus grypy, ale i dyskusja o szczepieniach. Osoby niebędące lekarzami wynajęte przez biznes szczepionkowy, zwane dla poprawy swego wątłego wizerunku „ekspertami”, ruszają na front walki o zwiększenie liczby szczepień. Chwytają się argumentów budzących litość i trwogę. Szczepienie to nie jest zabieg wykonywany wskutek nawoływania absolwentów wydziałów biologii, którzy kiedyś nie dostali się na medycynę i mają w sobie nieusuwalną potrzebę zabawy w doktora. Szczepienie to ciągle zabieg na zlecenie lekarza, który odpowiada za prawidłową kwalifikację do szczepienia i jego bezpieczne wykonanie w przygotowanym do tego miejscu, mającym sprzęt i wykwalifikowany personel do czuwania nad bezpieczeństwem pacjentów.

Czytaj więcej: Szczepić się!

Bioniczna trzustka

bg bionicpancreas300

American Diabetes Association 2014

Przełom w leczeniu cukrzycy typu 1?

Krystyna Knypl

Doroczny kongres American Diabetes Association, który odbył się w dniach 13-17 czerwca 2014 roku w San Francisco, obfitował w wiele interesujących doniesień naukowych. Największe nadzieje dla chorych na cukrzycę przyniosła wiadomość o bardzo obiecujących wynikach pracy nad bioniczną trzustką. Czym jest bioniczna trzustka? U kogo może być zastosowana? Jak doszło do jej skonstruowania?

Czytaj więcej: Bioniczna trzustka

Pole widzenia,

czyli pole do popisu…

Alicja Barwicka

Wbrew powszechnej opinii, że narząd wzroku nie jest wcale taki duży, zajmuje on sporo miejsca. Nie ogranicza się przecież tylko do gałek ocznych, stanowiących precyzyjną, percepcyjną część optyczną. Dlatego w wielu rodzajach patologii manifestujących się zaburzeniami widzenia należy zawsze oddzielać problemy dotyczące tej właśnie optycznej części układu wzrokowego od przyczyn neurologicznych.

Czytaj więcej: Pole widzenia,

Urazom oczu...

oczy20200

... mówimy zdecydowane NIE!

Alicja Barwicka

Po zimowym rozleniwieniu przychodzi pora zwiększonej aktywności. Zaczynamy domowe wiosenne porządki, rzucamy się do pracy na działce i w przydomowym ogródku. Naprawiamy rozmaite samochodowe usterki, majsterkujemy… Wszystkie te zajęcia są przyjemne, ale mogą być przyczyną urazu narządu wzroku.
Takie urazy nie są wcale rzadkie, bo stanowią około 20% ogółu wypadków, w tym w większości dotyczących głowy, lub urazów wielonarządowych. Co jednak najważniejsze, wszelkie urazy gałki ocznej czy jej narządów dodatkowych, nawet te powierzchowne, mogą stanowić zagrożenie dla funkcji wzrokowych.

Czytaj więcej: Urazom oczu...

Stosowanie leków przeciwbólowych w POZ

Broń obosieczna

Marzena Więckowska = @Famedyk

Każdy lekarz niezależnie od specjalności wielokrotnie spotyka się w swojej pracy z problemem bólu u swoich pacjentów. Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej mają z tym do czynienia szczególnie często, bo są na pierwszej linii frontu w walce z tą bodajże najczęściej zgłaszaną przez pacjentów dolegliwością.

Czytaj więcej: Stosowanie leków przeciwbólowych w POZ

AMD część 1

Patogeneza, objawy, diagnostyka

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem

Alicja Barwicka

Wydłużenie średniego czasu trwania życia człowieka jest wielkim osiągnięciem nauki, ale ma też negatywne strony w wymiarze medycznym i społecznym. Szczególnym problemem jest istotne zwiększenie zachorowalności związane z fizjologicznym procesem starzenia się organizmu. Część schorzeń w swoim naturalnym przewlekłym przebiegu ogranicza lub wręcz uniemożliwia codzienną aktywność, przez co z czasem staje się niezbędna stała pomoc osób trzecich, a to z kolei wiąże się z dalszymi kosztami społecznymi.

amd9660

Czytaj więcej: AMD część 1

AMD część 2

amd14gdl 9 2012150

Leczenie i działania profilaktyczne

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem

Alicja Barwicka

Jak wspomniałam w pierwszej części artykułu, nadal istnieje spory niedostatek wiedzy w zakresie mechanizmów powstawania AMD, dlatego na znajomość działań profilaktycznych i przede wszystkim na bardziej niż dotychczas skuteczne metody leczenia przyjdzie nam pewnie jeszcze nieco poczekać. Na szczęście intensywne badania trwają i luki w tym zakresie powoli udaje się zapełniać.

Czytaj więcej: AMD część 2

Oko w kolorze...

...czerwonym

Alicja Barwicka

Kto z nas nie widział czerwonego oka? O ile świetnie radzimy sobie z tym problemem gdy dotyczy fotografii, która powinna pozostać w prywatnych zbiorach, o tyle w realu czerwone oko może być poważną sprawą. Jak sama nazwa wskazuje, podstawowym objawem wyróżniającym ten stan chorobowy jest zaczerwienienie gałki ocznej i jest to jedna z najbardziej popularnych przyczyn wizyty u okulisty. Nierzadko posiadacz czerwonego oka zaczyna szukać porady lekarskiej dopiero po wypróbowaniu licznych sposobów domowych.

czerwoneoko400

Czytaj więcej: Oko w kolorze...

Ciekawy przypadek

jajcorogate kopia300

Myślenie doda ci skrzydeł

Irena Romaniuk

Jedna z moich stałych pacjentek zwierzyła się, że jest bardzo zaniepokojona tym, że jej syn miał już dwa wypadki komunikacyjne, których był sprawcą. Na moje pytanie, czy on na pewno dobrze widzi, odpowiedziała, że właśnie usiłuje go namówić na kolejne badanie.

Czytaj więcej: Ciekawy przypadek

Jon sodowy...

... w zdrowiu i w chorobie

Krystyna Knypl

Szkodliwość soli należy rozpatrywać nie tylko mając na mysli zawartości solniczki, lecz także, a może nawet przede wszystkim, w odniesieniu do jonu sodowego, który jest poza solniczką. A jest on wszędzie tam, gdzie można się go spodziewać i tam, gdzie nigdy byśmy go nie szukali. Jogurty, czekolada, woda z kranu mają całkiem spore ilości jonu sodowego!

Sól od zarania dziejów miała symbolikę świętego daru otrzymanego od Boga. Dzielenie się chlebem i solą w wielu kulturach niesie przesłanie braterstwa, szacunku i przyjaźni. Przed wiekami sól była równie cenna jak pieniądze, a w starożytnym Rzymie żołnierze część zapłaty za służbę otrzymywali w postaci soli. Salarium po łacinie oznacza sól i prawdopodobnie od tego łacińskiego słowa pochodzi współczesne angielskie słowo salary, czyli zapłata.

Czytaj więcej: Jon sodowy...

Air quality in Europe — 2016 report

Miało być lepiej

Krystyna Knypl

Zanieczyszczenie powietrza jest bardzo ważnym, choć nie zawsze uświadamianym czynnikiem wpływającym na nasze zdrowie, środowisko i ekosystem. Pod koniec 2016 r. European Environment Agency przedstawiła kolejny raport na temat zanieczyszczenia środowiska w Europie.

zanieczDSC08250 660

Czytaj więcej: Air quality in Europe — 2016 report

Oko a zagrożenia...

... ze strony środowiska zewnętrznego

Alicja Barwicka

Człowiek zawsze był narażony na niekorzystne działanie środowiska zewnętrznego. Nigdy nie było ono idealne, ale też nasze organizmy od tysięcy lat próbują się dostosowywać do zmieniających się wraz z rozwojem cywilizacji zagrożeń czyhających w wodzie, powietrzu i na ziemi. Wypracowywany przez ludzkość postęp przynosi nam każdego dnia coś dobrego, coś co ułatwia codzienne funkcjonowanie, ale też nieraz ponosimy koszty rozwoju cywilizacyjnego w postaci niekorzystnych skutków zdrowotnych.

gdl 9 2016 9 300

Czytaj więcej: Oko a zagrożenia...

Korzystanie ze słońca i wody podczas wakacji

Sopot 2013 1DSC02433 660

Jest środek lata i wszyscy rodzice wraz z dziećmi przemierzają wakacyjne szlaki. Poza wypoczynkiem nie mniej ważne jest bezpieczeństwo osób korzystających z wakacyjnych rozrywek, w szczególności z wody i słońca. Na stronie internetowej American Academy of Peditarics 3 maja 2016 r. opublikowano praktyczne wskazówki nt. bezpiecznego plażowania i kąpieli.

Czytaj więcej: Korzystanie ze słońca i wody podczas wakacji

Przeszczep rogówki

Co robić, jeśli już nic nie da się zrobić?

Alicja Barwicka

przekrojgalkiocznej400Wszyscy znamy sytuacje, kiedy medyczne rozpoznanie nie budzi wątpliwości i wiemy, jaki rodzaj terapii powinien być zastosowany, a mimo to podejmowane leczenie nie tylko nie przynosi poprawy, ale jest coraz gorzej. Męczy się pacjent, męczy się lekarz. Próbujemy sobie poradzić, robimy dodatkowe badania, prosimy o pomoc konsultantów, zmieniamy leki, szukamy ratunku w fachowej literaturze, tymczasem coraz trudniej opanować objawy kliniczne i frustrację pacjenta. Bywa, że ostatecznie trzeba się poddać, mając pokorę wobec świadomości, jak ciągle niewiele wiemy o diagnostyce i leczeniu. Na szczęście są też sytuacje, gdzie pozostaje jeszcze ostatnia deska ratunku, po którą z różnych przyczyn staraliśmy się (do czasu) nie sięgać. Dotyczy to między innymi sposobu leczenia niektórych schorzeń rogówki, a ostatnią deską ratunku pozostaje jej przeszczep.

Czytaj więcej: Przeszczep rogówki

Więcej papierów zamiast koronerów

Marzena Więckowska

Wiele osób, które nie są związane z medycyną, a które niejednokrotnie miały do czynienia ze śmiercią mniej lub bardziej bliskiej osoby, pewnie nie przywiązuje zbytnio wagi do tego, że aby po śmierci zostać pochowanym w grobie, trzeba w sposób jednoznaczny, profesjonalny i zgodny z prawem zostać uznanym za zmarłego przez fachowca, który określi przy tym sekwencję zdarzeń składających się na kolejno następujące po sobie przyczyny śmierci. Sprawa wydaje się jasna i oczywista, zwłaszcza na amerykańskich filmach, na których przy zwłokach błyskawicznie i bezszelestnie pojawia się koroner, wyposażony w piękne, ogromne auto i nowoczesne laboratorium. Czasami, w razie braku koronera, jego funkcję pełni miejscowy szeryf. Jednak Polska to nie Ameryka, szeryfów tu nie ma, a koronerzy, owszem, są, ale tylko… na papierze.

Czytaj więcej: Więcej papierów zamiast koronerów

Orbitopatia tarczycowa

Choroba różnych lokalizacji

Alicja Barwicka

Wśród schorzeń o podłożu autoimmunologicznym, w których manifestowane są zmiany w narządzie wzroku, choroba Gravesa-Basedowa zajmuje szczególne miejsce. Mowa tu o zespole objawów ze strony oczu wywołanych przez przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tkanek miękkich oczodołu. O wystąpieniu i rozwoju choroby decydują czynniki genetyczne, endogenne i środowiskowe.

Co prawda etiologia zmian ocznych w przebiegu choroby Gravesa-Basedowa nie jest do końca poznana, ale zdecydowanie podkreśla się jej autoimmunologiczny charakter. W piśmiennictwie funkcjonuje wiele równoważnych określeń dla patologii ocznej (np. orbitopatia lub oftalmopatia tarczycowa, oftalmopatia Gravesa, oftalmopatia naciekowo-obrzękowa, wytrzeszcz endokrynny), ale dotyczą one zawsze wytrzeszczu gałek ocznych, retrakcji powiek, bólu gałek ocznych, zwłaszcza przy poruszaniu, często dwojenia, światłowstrętu, przekrwienia i obrzęku spojówek oraz brzegów powiek. W ciężkich postaciach oftalomapatii (występuje u około 5% pacjentów) zagrażających utratą widzenia dołączają się zmiany w rogówce lub neuropatia nerwu wzrokowego.

Czytaj więcej: Orbitopatia tarczycowa

Schorzenia neurologiczne wyzwaniem dla Europy

brainDSC03476 400

Statystyczny obywatel naszego kraju wie stosunkowo wiele o tych wyzwaniach dla systemu ochrony zdrowia, które stosunkowo często goszczą w świetle reflektorów. Leczenie chorób serca oraz nowotworów zawsze spotyka się z zainteresowaniem. Schorzenia neurologiczne nie mają takiej siły przebicia medialnego. Tymczasem Europejczykom grozi znieruchomienie z powodu udarów mózgu, stwardnienia rozsianego, choroby Alzheimera czy Parkinsona.

Czytaj więcej: Schorzenia neurologiczne wyzwaniem dla Europy

Nowy czynnik ryzyka udaru mózgu

Nadużywanie alkoholu w wieku średnim jest czynnikiem ryzyka udaru o większym negatywnym oddziaływaniu niż dotychczas znane czynniki ryzyka schorzeń sercowo-naczyniowych, takie jak nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca.

Na podstawie analizy ponad 11 tysięcy szwedzkich pacjentów ustalono, że nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko udaru o 34%.

Czytaj więcej: Nowy czynnik ryzyka udaru mózgu

Leczenie nadciśnienia w ciąży

Na łamach „New England Journal of Medicine” 29 stycznia 2015 ukazało się doniesienie Laury A. Magee i wsp. Less-tight versus tight control of hypertension in pregnancy podsumowujące wyniki badania klinicznego The CHIPS Trial (Control of Hypertension In Pregnancy Study). Szczegółowy protokół badania jest dostępny pod adresem https://clinicaltrials.gov/show/NCT01192412.

Czytaj więcej: Leczenie nadciśnienia w ciąży

Transplantacja i komunikacja

xDSCN9409 kopia300

Problemy pacjentów transplantologicznych

Marta Florea

Piąte doroczne warsztaty dla dziennikarzy poświęcone tematyce transplantacji i donacji organów odbyły się w listopadzie 2014 r. w Brukseli. Zostały zorganizowane przez Komisję Europejską, a dokładniej – przez Generalną Dyrekcję ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności. Uczestników warsztatów zapoznano z najnowszymi informacjami dotyczącymi transplantacji w poszczególnych krajach członkowskich Unii Europejskiej i w wybranych krajach spoza unii.

Czytaj więcej: Transplantacja i komunikacja

Rak piersi w Polsce

Konieczna poprawa organizacji leczenia

Krystyna Knypl

Unia Europejska od 11 lat zaleca krajom członkowskim tworzenie sieci ośrodków kompleksowego leczenia raka piersi – Breast Units. Polska konsekwentnie te zalecenia ignoruje. Efekt? Odsetek 5-letnich wyleczeń raka piersi w Polsce jest o 10% niższy od średniej Unii Europejskiej.

uniawzywaDSC02782 200

Czytaj więcej: Rak piersi w Polsce

Zielona karta

ZFK rys 6 kopia 660

Zielono mam w głowie i fiołki w niej kwitną,
Na klombach mych myśli sadzone za młodu,
Pod słońcem, co dało mi duszę błękitną
I które mi świeci bez trosk i zachodu.
   Obnoszę po ludziach mój śmiech i bukiety
   Rozdaję wokoło i jestem radosną
   Wichurą zachwytu i szczęścia poety,
   Co zamiast człowiekiem, powinien być wiosną.
(Kazimierz Wierzyński)

Zielonego na białe przefarbowywanie

Marzena Więckowska

Śledząc od kilku miesięcy doniesienia medialne o kolejnych pomysłach na reformowanie systemu ochrony zdrowia nie mogę oprzeć się wrażeniu, że autorom rewolucyjnych zmian, jakie czekają podstawową opiekę zdrowotną w 2015 roku, przyświecały słowa wiersza poety skamandryty Kazimierza Wierzyńskiego.

Czytaj więcej: Zielona karta

Poród po przeszczepie macicy

Gray1170 660

Marta Florea

W czasopiśmie „Lancet” z października 2014 opublikowano artykuł opisujący po raz pierwszy w literaturze medycznej poród u kobiety po przeszczepie macicy.

Macicę przeszczepiono w 2013 roku 35-letniej kobiecie z zespołem Rokitańskiego (w literaturze polskiej opisywanego również jako zespół Mayera, Rokitansky’ego, Kustera i Hausera). Zespół ten charakteryzuje się prawidłowym kariotypem 46 XY przy jednoczesnym wrodzonym braku macicy, pochwy oraz jajowodów. Jajniki są prawidłowe. Częstość występowania tego zespołu wynosi ok 1:4500 urodzonych dziewczynek. Jego podłoże jest najprawdopodobniej genetyczne.

Czytaj więcej: Poród po przeszczepie macicy

Transplantacja i komunikacja

Trudna sztuka rozmowy

Krystyna Knypl

Kolejna dyskusja nad pobieraniem narządów od zmarłego dawcy, która przetoczyła się przez polskie media w połowie lipca 2014 roku, pokazała, że objaśnienie istoty śmierci mózgu jest bardzo trudne. Niełatwo zaakceptować śmierć bliskiej osoby. Pierwszym naturalnym odruchem jest odrzucenie wszystkich niepomyślnych informacji. Eksperci medyczni, kierując się wiedzą i przepisami, w rozmowach z rodzinami potencjalnych dawców narządów do transplantacji używają zbyt specjalistycznych określeń, które są niezrozumiałe dla przeciętnego człowieka.

Czytaj więcej: Transplantacja i komunikacja

Przełom w leczeniu cukrzycy typu 1?

Bioniczna trzustka

Krystyna Knypl

bg-bionicpancreas mini

Doroczny kongres American Diabetes Association, który odbył się w dniach 13-17 czerwca 2014 roku w San Francisco, obfitował w wiele interesujących doniesień naukowych. Największe nadzieje dla chorych na cukrzycę przyniosła wiadomość o bardzo obiecujących wynikach pracy nad bioniczną trzustką. Czym jest bioniczna trzustka? U kogo może być zastosowana? Jak doszło do jej skonstruowania?

Czytaj więcej: Przełom w leczeniu cukrzycy typu 1?

Media Cluster Meeting on HIV/AIDS

Korespondencja własna z Aten

Ateny 2014 krystyna knyplmini

Przede wszystkim profilaktyka!

W dniach 12-13 czerwca 2014 r. odbyło się w Atenach spotkanie poświęcone zagadnieniom profilaktyki HIV/AIDS, w którym uczestniczyli naukowcy zaangażowani w badania nad HIV/AIDS, organizatorzy ochrony zdrowia, reprezentanci ministerstwa zdrowia gospodarzy, przedstawiciele Chafea – Consumers, Health and Food Executive Agency, pacjenci oraz dziennikarze medyczni. Głównym tematem dwudniowych intensywnych obrad były metody zapobiegania HIV/AIDS i schorzeniom towarzyszącym – przede wszystkim wirusowemu zapaleniu wątroby typu B i C oraz gruźlicy.

ateny2014DSC00792mini

Czytaj więcej: Media Cluster Meeting on HIV/AIDS