Zdrowie publiczne

Była sobie książeczka zdrowia dziecka…

Krystyna Knypl

Przeglądam książeczkę zdrowia dziecka AD 2015 otrzymaną przez rodziców przy wypisie dziecka urodzonego w referencyjnym centrum klinicznym w Warszawie. Dokument upstrzony reklamami wygląda na sprytne przedsięwzięcie biznesowe grupy około 20 producentów działających na rynku niemowlaków. Niby to merytorycznego parasola w formie krótkich listów do rodziców użyczają temu pomysłowi dwie organizacje pielęgniarskie.

Czytaj więcej: Była sobie książeczka zdrowia dziecka…

Wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie człowieka

zangdl 9 2016400

Krystyna Knypl

Stan czystości powietrza jest ważnym czynnikiem wpływającym na zdrowie człowieka, często jednak przez lekarzy nieuświadamianym i pomijanym. Jeżeli nie mamy do czynienia z katastrofą ekologiczną na miarę katastrofy elektrowni jądrowej w Czarnobylu, na ogół nie zwracamy na ten czynnik większej uwagi w codziennej praktyce lekarskiej.

Czytaj więcej: Wpływ zanieczyszczenia powietrza na zdrowie człowieka

Szczepić się!

Jak to łatwo powiedzieć

Krystyna Knypl

Wraz z nadejściem sezonu jesiennego powraca na salony nie tylko wirus grypy, ale i dyskusja o szczepieniach. Osoby niebędące lekarzami wynajęte przez biznes szczepionkowy, zwane dla poprawy swego wątłego wizerunku „ekspertami”, ruszają na front walki o zwiększenie liczby szczepień. Chwytają się argumentów budzących litość i trwogę. Szczepienie to nie jest zabieg wykonywany wskutek nawoływania absolwentów wydziałów biologii, którzy kiedyś nie dostali się na medycynę i mają w sobie nieusuwalną potrzebę zabawy w doktora. Szczepienie to ciągle zabieg na zlecenie lekarza, który odpowiada za prawidłową kwalifikację do szczepienia i jego bezpieczne wykonanie w przygotowanym do tego miejscu, mającym sprzęt i wykwalifikowany personel do czuwania nad bezpieczeństwem pacjentów.

Czytaj więcej: Szczepić się!

Stosowanie leków przeciwbólowych w POZ

Broń obosieczna

Marzena Więckowska = @Famedyk

Każdy lekarz niezależnie od specjalności wielokrotnie spotyka się w swojej pracy z problemem bólu u swoich pacjentów. Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej mają z tym do czynienia szczególnie często, bo są na pierwszej linii frontu w walce z tą bodajże najczęściej zgłaszaną przez pacjentów dolegliwością.

Czytaj więcej: Stosowanie leków przeciwbólowych w POZ

Jon sodowy...

... w zdrowiu i w chorobie

Krystyna Knypl

Szkodliwość soli należy rozpatrywać nie tylko mając na mysli zawartości solniczki, lecz także, a może nawet przede wszystkim, w odniesieniu do jonu sodowego, który jest poza solniczką. A jest on wszędzie tam, gdzie można się go spodziewać i tam, gdzie nigdy byśmy go nie szukali. Jogurty, czekolada, woda z kranu mają całkiem spore ilości jonu sodowego!

Sól od zarania dziejów miała symbolikę świętego daru otrzymanego od Boga. Dzielenie się chlebem i solą w wielu kulturach niesie przesłanie braterstwa, szacunku i przyjaźni. Przed wiekami sól była równie cenna jak pieniądze, a w starożytnym Rzymie żołnierze część zapłaty za służbę otrzymywali w postaci soli. Salarium po łacinie oznacza sól i prawdopodobnie od tego łacińskiego słowa pochodzi współczesne angielskie słowo salary, czyli zapłata.

Czytaj więcej: Jon sodowy...

Air quality in Europe — 2016 report

Miało być lepiej

Krystyna Knypl

Zanieczyszczenie powietrza jest bardzo ważnym, choć nie zawsze uświadamianym czynnikiem wpływającym na nasze zdrowie, środowisko i ekosystem. Pod koniec 2016 r. European Environment Agency przedstawiła kolejny raport na temat zanieczyszczenia środowiska w Europie.

zanieczDSC08250 660

Czytaj więcej: Air quality in Europe — 2016 report

Oko a zagrożenia...

... ze strony środowiska zewnętrznego

Alicja Barwicka

Człowiek zawsze był narażony na niekorzystne działanie środowiska zewnętrznego. Nigdy nie było ono idealne, ale też nasze organizmy od tysięcy lat próbują się dostosowywać do zmieniających się wraz z rozwojem cywilizacji zagrożeń czyhających w wodzie, powietrzu i na ziemi. Wypracowywany przez ludzkość postęp przynosi nam każdego dnia coś dobrego, coś co ułatwia codzienne funkcjonowanie, ale też nieraz ponosimy koszty rozwoju cywilizacyjnego w postaci niekorzystnych skutków zdrowotnych.

gdl 9 2016 9 300

Czytaj więcej: Oko a zagrożenia...

O karmieniu...

... piersią

Krystyna Knypl

Rogier van der Weyden 021 400

1

Od wieków karmiące madonny

Każdy oglądać jest skłonny.

Tymczasem gdzieś w restauracji,

Podczas obiadu, kolacji

Mężczyźni nienapatrzeni

Raczej nie dżentelmeni

Poczuli się… obrażeni!

Czytaj więcej: O karmieniu...

Bezpieczne wakacje dla dzieci z atopowym zapaleniem skóry

Edukacja pacjentów z chorobami przewlekłymi jest bardzo ważnym zadaniem w procesie leczniczym. Oddział dermatologii szpitala Necker, kierowany przez prof. Christine Bodemer, zorganizował 2 lipca br. dzień edukacji terapeutycznej na temat „Odkrywanie i uprawianie różnych sportów bez uszkadzania skóry”.

Czytaj więcej: Bezpieczne wakacje dla dzieci z atopowym zapaleniem skóry

Witamina K

Bomba witaminowa

Beata Zastawna

Od lat 80. XX wieku zawrotną karierę w pediatrii robi witamina K. Jest to de facto grupa związków niezbędna m.in. do syntezy czynników krzepnięcia w wątrobie – ich braki mogą powodować zaburzenia krzepnięcia krwi i krwawienia, w tym również do ośrodkowego układu nerwowego.

U osób starszych witamina K pozyskiwana jest z pożywienia (głównie pochodzenia roślinnego (witamina K1, fitomenadion) oraz produkowana przez florę przewodu pokarmowego (witamina K2, menachinon). Witamina K3 (menadion) jest otrzymywana syntetycznie.

Noworodki i małe niemowlęta mają jeszcze niezbyt liczną florę bakteryjną i odżywiają się głównie mlekiem kobiecym, które nie jest bogatym źródłem witaminy K. Dlatego niektóre z nich cierpią z powodu awitaminozy K, która objawia się skazą krwotoczną.

Czytaj więcej: Witamina K

Twain, Norwid i jeszcze raz Twain...

No man’s life, liberty, or property are safe while the legislature is in session. (Mark Twain)

Niczyje zdrowie, wolność ani mienie nie są bezpieczne, kiedy obraduje Naczelna Rada Lekarska.

Beata Wudarska

Pozwoliłam sobie na odrobinę dezynwoltury w tłumaczeniu słów Marka Twaina, ale cóż nam pozostało… Jako solidny płatnik składek na samorząd lekarski ze zdumieniem dowiedziałam się, że Naczelna Rada Lekarska, prawdopodobnie po załatwieniu innych, palących problemów naszego środowiska (o tym dalej), postanowiła się zająć „godnością i dostojeństwem zawodu lekarza”.

Czytaj więcej: Twain, Norwid i jeszcze raz Twain...

Czy samorząd lekarski może oceniać moralność?

Koniec tego fikania!*

Krystyna Knypl

Przeglądam „Gazetę Lekarską” nr 5/2016 i znajduję artykuł dr. Andrzeja Baszkowskiego, sekretarza Komisji Etyki NRL, w którym czytam, że na posiedzeniu NRL 5 marca br. komisja przedstawiła PROJEKT dotyczący kompetencji samorządu w zakresie OCENY ZACHOWANIA LEKARZA W SFERZE PRYWATNOŚCI, OBYCZAJOWOŚCI I MORALNOŚCI (cytuję):

Czytaj więcej: Czy samorząd lekarski może oceniać moralność?

Sztuka przetrwania (1)

Bądź gotowy dziś... na jutro!

Jacek Skrzyński

Większość z nas żyje z głębokim przekonaniem, że nic złego nie może się przydarzyć. I w większości wypadków nic złego nam się nie dzieje, w każdym razie bardzo złego. Tymczasem przyszłość jest nieprzewidywalna. Dlatego piszę o przygotowaniach na niespodziewane, złe wydarzenia.

Czytaj więcej: Sztuka przetrwania (1)

Sztuka przetrwania (2)

Bądź gotowy dziś... na jutro!

Jacek Skrzyński

Czy można sobie wyobrazić, że nie działają telefony komórkowe, satelitarne, stacjonarne, że nie ma przekazu radiowego i telewizyjnego, milczą radiostacje CB i walkie-talkie? Takie zdarzenia jak atak cybernetyczny, bomba elektromagnetyczna, wybuch ładunku nuklearnego na wysokości, efekt Carringtona są mało prawdopodobne, jednak niewykluczone. Przypomnijmy zamach podczas maratonu w Bostonie w 2013 r. Po wybuchu bomb wyłączono z komunikacji komórkowej całe kwartały miasta; rodziny poszukiwały się godzinami. Podobna przerwa w łączności zdarzyła się w Polsce w marcu 2015 r. w jednej z sieci telefonii komórkowej, która w oficjalnych komunikatach nie wykluczała sabotażu. Jak się przygotować na ewentualność cofnięcia wskazówek zegara cywilizacji o pokolenie lub więcej?

Czytaj więcej: Sztuka przetrwania (2)

Reklamy suplementów diety dla dzieci w czasopismach dla lekarzy

Krystyna Knypl

Współczesnemu człowiekowi dolegają na masową skalę dwie bardzo groźne choroby o podobnym przebiegu – nie odczuwa on objawów, nie męczą go dolegliwości, a destrukcja organizmu postępuje. Te dwie choroby to nadciśnienie tętnicze i chciwość.

Czytaj więcej: Reklamy suplementów diety dla dzieci w czasopismach dla lekarzy

Suplementy diety po polsku

DSC08120 400Alicja Barwicka

Dieta to sprawa niezwykłej wagi. Jeść trzeba codziennie, więc i codziennie można wzbogacać pożywienie o różne dodatki, oczywiście tylko te pożyteczne, które natychmiast wygładzą zmarszczki, odchudzą i odmłodzą o 20 lat, a nawet uchronią przed „zakwaszeniem organizmu” czy zlikwidują objawy „zespołu niespokojnych nóg”. Niestety nieco inne poglądy prezentują współcześni specjaliści w zakresie prawidłowego żywienia, którzy zalecają stosowanie się do wzorca opartego na diecie naszych prapraprzodków i określanego jako „pożywienie myśliwego i zbieracza”. Od setek tysięcy lat ludzie spożywali przecież tylko to, co udało się zebrać i upolować, czyli w pełni naturalne produkty. Składnikami takiej diety były głównie owoce leśne, zboża (z uwagi na niedostatki technologiczne zawsze produkt pełnoziarnisty), mleko, jaja, ryby i mięso gotowane lub pieczone z małą ilością soli (była zbyt droga). Poza miodem słodycze nie istniały.

Czytaj więcej: Suplementy diety po polsku

Nasz korespondent ze Szwecji donosi

Szwedzkie noworodki dostają tylko jeden zastrzyk z witaminy K. Nie ma suplementacji doustnej!

W Szwecji wszystkie noworodki dostają witaminę K w zastrzyku, oficjalne źródło: http://www.1177.se/Jonkopings-lan/Tema/Gravid/Forsta-tiden-efter-forlossningen/Barnets-forsta-tid/Alla-nyfodda-far-k-vitaminspruta/.

Tu jest specyfikacja leku: http://www.fass.se/m/produkt/19890428000113/uidhealthcare.

A tu opis dla pacjentów: http://www.fass.se/m/produkt/19890428000113/uidhealthcare.

Czytaj więcej: Nasz korespondent ze Szwecji donosi

Jacy rodzice nie wyrażają zgody na podanie noworodkowi witaminy K domięśniowo?

Krystyna Knypl

Kontynuując dyskusję o profilaktycznym podawaniu witaminy K noworodkom, zainteresowaliśmy się zagadnieniem, jak często rodzice nie wyrażają zgody na zastrzyk z tej witaminy. Z bezpośrednich rozmów z kolegami neonatologami wynika, że to stosunkowo rzadka sytuacja i że dotyczy rodziców z kategorii tych, co nie zgadzają się na wszystko – zaszczepienie czy zabieg Credego. Nie udało mi się uzyskać bliższych informacji o tej grupie rodziców.

Czytaj więcej: Jacy rodzice nie wyrażają zgody na podanie noworodkowi witaminy K domięśniowo?

Witamina K u noworodków i niemowląt

fakty, mity i hity

Krystyna Knypl

Nie wszystkim wiadomo, choć fakt to banalny, że dzisiejszy świat jest ekstremalnie sprawdzalny – tak mi się niechcący zrymowało, ale dalej będzie prozą i powagą, która obowiązuje w uczonych dysputach.

Nadal toczy się w środowisku lekarskim wymiana poglądów w związku z próbą zmiany sposobu dawkowania witaminy K u noworodków i niemowląt. Już, już miały wejść w życie nowe „zalecenia” (grupa pediatrów opublikowała artykuł, nazywając go zaleceniami), ale – pech to prawdziwy – środowisko rozpoczęło dyskusję na ten temat. Mimo prób wyciszenia dyskusja trwa. Co więcej, 2 maja 2016 r. opublikowano w „Pediatrics” wyniki takiej podaży witaminy K u dzieci z wrodzoną atrezją dróg żółciowych, które mają być głównymi beneficjentami tej profilaktyki.
Wobec nieskuteczności podaży doustnej zarówno w dawce 25 µg, jak i 150 µg, autorzy holenderscy stwierdzają, że rekomendowana jest tylko jednorazowa dawka domięśniowa.

Czytaj więcej: Witamina K u noworodków i niemowląt

Krwawieniom z niedoboru witaminy K najskuteczniej zapobiega jednorazowa dawka podano domięśniowo po urodzeniu

Krystyna Knypl

W środowisku neonatologów i pediatrów od kilku miesięcy toczy się ożywiona dyskusja o zapobieganiu krwawieniom u noworodków i niemowląt. Przebieg dyskusji można prześledzić pod adresem https://konsylium24.pl/problemy-kliniczne/post/108368 (dostęp tylko dla zarejestrowanych lekarzy).

Tematem jest dawka witaminy K, a dyskusję wywołała publikacja Zalecenia dotyczące profilaktyki krwawienia z niedoboru witaminy K napisana przez zespół autorów: Maria Katarzyna Borszewska-Kornacka, Justyna Czech-Kowalska, Ewa Helwich, Teresa Jackowska, Agnieszka Jankowska-Zduńczyk, Jarosław Peregud-Pogorzelski, Piotr Socha, Jarosław Walkowiak, opublikowana na łamach pisma „Standardy Medyczne Pediatria” 2016,13,26-37.

Czytaj więcej: Krwawieniom z niedoboru witaminy K najskuteczniej zapobiega jednorazowa dawka podano domięśniowo...

Życie w rytmie kalendarza biologicznego

Przesilenie wiosenne

Nadejście wiosny wszyscy witamy z radością, ale jest to okres, kiedy nasz organizm po zimowych trudach musi przestawić się na inny tryb funkcjonowania. Ta zmiana biegów związana jest z kilkoma czynnikami: zmieniającymi się warunkami klimatycznymi, innym trybem życia jaki prowadzimy, a także odmienną dietą.

Czytamy w mediach, że z nadejściem wiosny często odczuwamy osłabienie, zmniejszenie energii, senność, brak entuzjazmu do podejmowania nowych zadań. Czy to mity powielane przez prasę kolorową i inne popularne media, czy też są podstawy naukowe wyjaśniające zjawiska zmiennego samopoczucia?

Czytaj więcej: Życie w rytmie kalendarza biologicznego

Mężczyźni i piersiomaty

nadmrekDSC03984400

Uczestnicząc w kolejnych konferencjach na temat laktacji nie sposób było nie zauważyć, że na sali przeważają kobiety. Panowie jeżeli byli, to przez chwilę – albo otwierali obrady, albo wręczali dyplomy.

Taka struktura publiczności konferencyjnej odzwierciedla podświadome przekonanie, że karmienie piersią to sprawa tylko kobiet. Choć nowe podejście ujmujące zagadnienia laktacji skierowane jest do całej rodziny, to odbiór nie zawsze jest należyty.

Co innego z mieszankami mlecznymi – to jest wielki biznes i oczywiście reprezentacja mężczyzn jest w nim wysoka.

Jestem przekonana, że gdyby zdarzył się taki fenomen przyrodniczy, że dorośli mężczyźni jako jedyną formę odżywiania mieliby mleko z piersi kobiecej, to na każdym rogu w każdym kraju stałby PIERSIOMAT vel. CYCOMAT. Niewykluczone, że urządzenia te byłyby integralną częścią stacji benzynowych.

Krystyna Knypl

Światowy Dzień bez Papierosa

luckies400

Tuż przed Światowym Dniem bez Papierosa (31 maja) Komisja Europejska opublikowała wyniki badania Eurobarometru na temat stosunku Europejczyków do palenia tytoniu. Sondaż wykazał, że Europejczycy palą coraz mniej. W porównaniu z 2012 r. spożycie tytoniu spadło z 28 do 26%. Największy spadek, o 4%, zaobserwowano wśród młodzieży w wieku od 15 do 24 lat (z 29 do 25%). Wciąż jednak utrzymują się istotne różnice między poszczególnymi państwami członkowskimi: najmniej palących jest w Szwecji i Finlandii, najwięcej w Grecji i Bułgarii. Próbę rzucenia palenia podejmowało 59% palaczy, przy czym 19% w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Nie zmienił się średni wiek, w którym Europejczycy rozpoczynają palenie – 17,6 lat.

Czytaj więcej: Światowy Dzień bez Papierosa

Karmienie piersią i praca #2

W ramach obchodów Światowego Tygodnia Promocji Karmienia 30 maja 2015 r. odbyła się druga konferencja z cyklu Karmienie piersią i praca – zróbmy to, której organizatorem był Komitet Upowszechnienia Karmienia Piersią (KUPK) (http://www.laktacja.pl/).

konfkarmDSC04361 kopia600

Obrady rozpoczęły się od wystąpienia gości oficjalnych i wręczenia tytułów Szpital Przyjazny Dziecku.

Czytaj więcej: Karmienie piersią i praca #2

Więcej papierów zamiast koronerów

Marzena Więckowska

Wiele osób, które nie są związane z medycyną, a które niejednokrotnie miały do czynienia ze śmiercią mniej lub bardziej bliskiej osoby, pewnie nie przywiązuje zbytnio wagi do tego, że aby po śmierci zostać pochowanym w grobie, trzeba w sposób jednoznaczny, profesjonalny i zgodny z prawem zostać uznanym za zmarłego przez fachowca, który określi przy tym sekwencję zdarzeń składających się na kolejno następujące po sobie przyczyny śmierci. Sprawa wydaje się jasna i oczywista, zwłaszcza na amerykańskich filmach, na których przy zwłokach błyskawicznie i bezszelestnie pojawia się koroner, wyposażony w piękne, ogromne auto i nowoczesne laboratorium. Czasami, w razie braku koronera, jego funkcję pełni miejscowy szeryf. Jednak Polska to nie Ameryka, szeryfów tu nie ma, a koronerzy, owszem, są, ale tylko… na papierze.

Czytaj więcej: Więcej papierów zamiast koronerów

Schorzenia neurologiczne wyzwaniem dla Europy

brainDSC03476 400

Statystyczny obywatel naszego kraju wie stosunkowo wiele o tych wyzwaniach dla systemu ochrony zdrowia, które stosunkowo często goszczą w świetle reflektorów. Leczenie chorób serca oraz nowotworów zawsze spotyka się z zainteresowaniem. Schorzenia neurologiczne nie mają takiej siły przebicia medialnego. Tymczasem Europejczykom grozi znieruchomienie z powodu udarów mózgu, stwardnienia rozsianego, choroby Alzheimera czy Parkinsona.

Czytaj więcej: Schorzenia neurologiczne wyzwaniem dla Europy

Rak piersi w Polsce

Konieczna poprawa organizacji leczenia

Krystyna Knypl

Unia Europejska od 11 lat zaleca krajom członkowskim tworzenie sieci ośrodków kompleksowego leczenia raka piersi – Breast Units. Polska konsekwentnie te zalecenia ignoruje. Efekt? Odsetek 5-letnich wyleczeń raka piersi w Polsce jest o 10% niższy od średniej Unii Europejskiej.

uniawzywaDSC02782 200

Czytaj więcej: Rak piersi w Polsce

Artykuł wstępny wydań specjalnych jesień 2014

1280px-Eugène Delacroix - La liberté guidant le peuplemini

Środowisko lekarskie znalazło się w nieznanej nikomu wcześniej sytuacji. Decyzją Naczelnej Rady Lekarskiej od stycznia 2015 r. obowiązkowe składki na izby lekarskie zostały podniesione o 50%. Nie podano żadnego wiarygodnego powodu wprowadzenia podwyżki ani planu zagospodarowania zwiększonych wpływów.

Czytaj więcej: Artykuł wstępny wydań specjalnych jesień 2014

Jesień – pora rewolucji ludu lekarskiego?

Krystyna Knypl

Pory roku odgrywają ważną rolę w rewolucyjnych nastrojach ogarniających narody i kontynenty. Nie wiadomo dlaczego o rewolucję łatwiej wiosną i jesienią niż latem i zimą. Tej jesieni rewolucja ogarnęła środowisko lekarskie w Polsce. Liczy ono 164 380 osób. Wszyscy lekarze na mocy Ustawy o zawodzie lekarza muszą należeć do izby, która wydaje im prawo wykonywania zawodu.
Kamyczek bezpośrednio uruchamiający rewolucyjną lawinę jest zwykle mały. Co nim było w wypadku środowiska lekarskiego jesienią 2014 roku? Podwyżka obowiązkowej składki na samorząd z 480 do 720 złotych rocznie.

Czytaj więcej: Jesień – pora rewolucji ludu lekarskiego?

Sumienie to nie jest urządzenie, które działa na zamówienie!

Zdyszana propaganda

Media obiegła wiadomość na krótkich nóżkach. Na jednej miała wytatuowane „lekarze CHCĄ zniesienia klauzuli sumienia”, a na drugiej nóżce „co TRZECI lekarz jest za ZNIESIENIEM klauzuli sumienia”. Wiadomość powstała w wyniku zaglądania lekarzom do mózgów, zwanego też badaniem opinii publicznej. Podobno reprezentatywnym głosem całego środowiska jest głos 1006 przepytanych osób. Tak utrzymują propagandziści zajmujący się tzw. badaniem opinii publicznej.

klauzulasumieniaimg348mini

Czytaj więcej: Sumienie to nie jest urządzenie, które działa na zamówienie!